E-Ticaret’te Elektronik ortamda iletiÅŸim kurarken gönderilen bilgi ve belgelerin, ticari ya da resmi iÅŸlemlerin baÄŸlayıcı olabilmesi, imza ÅŸartını getirmektedir bilindiÄŸi gibi. Bunu Internet ortamında saÄŸlayan mekanizmaya elektronik imza denmektedir. Bu anlamda elektronik imzanın normal bir imzadan, uygulama, amaç ve iÅŸlerlik açısından hiçbir farkı yoktur. Fark sadece, biri kağıda atılırken, diÄŸeri elektronik ortamda kripto edilmiÅŸ dijital bir ÅŸifredir. Bir belgenin hangi kiÅŸi ya da kuruma ait olduÄŸunu gösteren ve sahibi olduÄŸu kiÅŸiyi baÄŸlayan (tıpkı normal imza gibi) hukuki bir uygulamadır.

5070 sayılı Elektronik Ä°mza Yasası´nda güvenli elektronik imza, “münhasıran imza sahibine baÄŸlı olan, sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluÅŸturma aracı ile oluÅŸturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliÄŸinin tespitini saÄŸlayan, imzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir deÄŸiÅŸiklik yapılıp yapılmadığının tespitini saÄŸlayan imzadır” ÅŸeklinde tanımlanmaktadır.

Elektronik imza işlemlerinin uygulanma ve denetimi konularındaki sorumluluk aynı yasayla Telekomünikasyon Kurumu´na verilmiş durumda. Yani e-imza kullanmak isteyen tüm kişi ve kurumlar Telekomünikasyon Kurumu´nun onay verdiği kuruluşlar aracılığı ile elektronik imza sözleşmesi yapabilecekler.

Elektronik imza Internet ortamında genel olarak şu 3 temel amacı yerine getirmektedir:

Veri bütünlüğü: Verinin izin alınmadan ya da hata ile değiştirilmesini, silinmesini veya veriye ekleme-çıkarma yapılmasını önlemek,

Kimlik doğrulama ve onaylama: İster ticari ya da hukuki, isterse kişisel tüm mesaj ve bilgilerin, mesaj sahibine ait olduğunu ve geçerliliğini sağlamak,

İnkar edilemezlik: Kişi veya kurumların elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkar etmelerini önlemek.

Gerek e-devlet dönüşüm sürecinde, gerekse iş yaşamının Internet ortamına kaydırılıp, kişisel ve kurumsal tüm işlemlerin web siteleri aracılığıyla yapılması projesi, e-imza uygulamasının gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Örneğin kamu alanındaki,

• Kurumlararası iletiÅŸim (Ãœniversiteler, Emniyet Müdürlükleri, Nüfus ve VatandaÅŸlık Ä°ÅŸleri Müdürlükleri vs.)
• Sosyal güvenlik uygulamaları (SSK, BaÄŸ-Kur, Emekli sandığı, özel sandık ve sigortalar)
• SaÄŸlık uygulamaları ( saÄŸlık personeli, hastaneler, eczaneler)
• Vergi ödemeleri
• Elektronik oy verme iÅŸlemleri
• Ve her türlü kiÅŸisel baÅŸvurular (ÖSS, LGS, KPSS, LES, pasaport vb) ile,

İş ya da ticaret alanındaki,

• KiÅŸisel ya da kurumsal internet bankacılığı
• Ä°hracat ve ithalat gibi dış ticaret iÅŸlemleri
• Sigortacılık iÅŸlemleri
• Kağıtsız ofisleri
• e-Pazarlama ve e-Satış
• e-SözleÅŸmeler
• e-SipariÅŸ
• e-Tedarik ve müşteri iliÅŸkileri
• Vergi ödemeleri

gibi tüm uygulamalar, güvenli bir e-imza yapılanması ile geçerliliğini koruyacaktır. Önümüzdeki yıllarda gittikçe yaygınlaşıp zorunlu hale gelecek e-dönüşüm uygulamaları nedeniyle ticaret ve kamusal yaşamın vazgeçilmez bir öğesi olacaktır e-imza. Bu konuda geç davranmak sadece yasal zorunluluk anlamında değil, Internet ortamına aktarılan iş süreçlerinde de ciddi maddi kayıplar (Güvenlik ve verilerin korunması açılarından) yaratabilecektir.

Elektronik imza yasasını incelemek için www.tk.gov.tr/eimza/eimza_yasasi.htm adresini, e-imza ile ilgili mevzuatı takip etmek için de, www.e-imza.gen.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.